Hình sự

Thủ tục tố giác tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản

Hiện nay, tình trạng lừa đảo chiếm đoạt tài sản ngày càng trở nên phổ biến và diễn biến tinh vi hơn. Khi trở thành nạn nhân, nhiều người lúng túng do không biết rõ thủ tục tố giác tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản thực hiện như thế nào? nộp hồ sơ ở đâu? đơn tố giác viết ra sao?… Việc hiểu rõ quyền tố giác, tố cáo cùng thủ tục theo quy định của Bộ luật Hình sự và Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành là điều rất cần thiết để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Liên hệ Luật sư Luật Hùng Bách theo Hotline 0983.499.828 (zalo) để được hướng dẫn chi tiết về thủ tục này.

MỤC LỤC

Toggle

Khi nào cần tố giác tội lừa đảo?

Tố giác tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản cần thực hiện càng sớm càng tốt. Có thể thực hiện ngay sau khi người bị thiệt hại nhận thấy quyền lợi của mình bị xâm phạm hoặc phát hiện ra hành vi có dấu hiệu cấu thành tội lừa đảo theo quy định của pháp luật. Nếu để quá lâu mới tố giác nhiều trường hợp sẽ ảnh hưởng tới kết quả giải quyết tin báo tố giác tội phạm sau này.

Một số tình huống điển hình người dân thường lựa chọn phương án tố cáo/tố giác tội phạm lừa đảo như:

Bị dụ dỗ góp vốn, ký hợp đồng, chuyển tiền vào tài khoản với lời hứa trả lợi nhuận hoặc giao sản phẩm nhưng không thực hiện rồi chiếm đoạt số tiền đã nhận.
Bị mạo danh cán bộ, doanh nghiệp, cơ quan cung cấp tài liệu giả để chiếm đoạt tiền, tài sản.
Bị lừa mua hàng/đầu tư qua mạng, chuyển tiền nhưng không nhận được hàng, đối tượng không liên lạc được.

Khi quyết định thực hiện thủ tục tố giác tội phạm, người dân cần phân biệt giữa tranh chấp dân sự (tranh chấp hợp đồng, nợ dân sự) với dấu hiệu tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Bộ luật hình sự (có yếu tố gian dối trước khi chiếm đoạt). Nếu nghi ngờ có yếu tố gian dối để chiếm đoạt tài sản thì nên tố giác tội phạm lừa đảo để cơ quan tố tụng kịp thời xem xét giải quyết, tránh để xảy ra thiệt hại nhiều hơn rồi mới tố giác tội phạm.

Cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận tố giác tội phạm

Thông thường, người dân thường gửi đơn Tố giác tội phạm tới các cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận tin báo tố giác tội phạm lừa đảo bao như:

Cơ quan Công an (Công an xã/phường, Công an tỉnh/thành phố): là cơ quan thường tiếp nhận tin tố giác trực tiếp của cá nhân, tổ chức. Cơ quan có thẩm quyền điều tra khi có dấu hiệu tội phạm.
Viện Kiểm sát nhân dân: khi nhận được tin tố giác tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Viện kiểm sát có trách nhiệm chuyển tố giác, tin báo kèm tài liệu liên quan cho cơ quan điều tra có thẩm quyền. Viện kiểm sát đồng thời có vai trò giám sát việc giải quyết tin tố giác.
Tòa án: trong thực tế, Tòa án không phải nơi tiếp nhận tin báo tố giác tội phạm. Toà án cũng không có thẩm quyền để điều tra. Nhưng do không am hiểu pháp luật nên người dân vẫn gửi đơn tố giác tới Toà án. Toà án sẽ trả lại đơn và hướng dẫn người dân nộp tới đúng nơi có thẩm quyền giải quyết.

Hồ sơ, giấy tờ cần chuẩn bị khi tố giác tội phạm

Chào Luật sư! Đầu năm 2025 em gái tôi có giới thiệu cho tôi một mảnh đất ở Hoà Lạc – Hà Nội. Nó nói do chủ đất bị vỡ nợ, cần tiền nên bán gấp, họ để lại giá chuyển nhượng thấp hơn giá thị trường khoảng 300 triệu. Em gái tôi còn đưa tôi đến xem và gặp chủ đất. Vì tin tưởng và bận việc cá nhân nên tôi đã giao 200 triệu tiền đặt cọc mua đất cho em gái, nhờ đứng ra đặt cọc hộ.

Đến thời hạn mua bán đất trên giấy đặt cọc tôi đã ra văn phòng công chứng nhưng chủ đất không ra nên việc ký Hợp đồng chuyển nhượng không thành. Sau nhiều lần trao đổi, tôi cảm thấy có sự nghi ngờ nên đã tự mình đến lại địa chỉ đất để tìm hiểu thì được biết chủ đất là một người khác, họ cũng không có ý định bán đất và chưa nhận cọc bán đất bao giờ, họ còn cho tôi xem sổ đỏ đứng tên họ.

Tôi đã gặp em tôi để đối chất thì nó thừa nhận bản thân nó đang vay nặng lãi, cần tiền để xoay xở nên mới dựng chuyện để lấy tiền của tôi, nó hứa sẽ trả lại khi có tiền. Không thể chấp nhận được nên tôi muốn làm đơn tố giác nó về tội lừa đảo. Vậy tôi cần chuẩn bị những giấy tờ gì? Mong Luật sư tư vấn.

Luật sư tư vấn hồ sơ tố giác tội phạm

Để thủ tục tố giác tội phạm được thực hiện một cách nhanh chóng, hiệu quả. Người tố giác nên chuẩn bị những hồ sơ, giấy tờ như sau.

Đơn tố cáo/tố giác tội phạm lừa đảo (viết tay hoặc đánh máy): nêu rõ nội dung tố giác, thông tin người tố giác, thông tin người bị tố giác, trình bày rõ hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản,…

Chứng cứ, tài liệu liên quan nộp kèm theo đơn:

Hợp đồng, văn bản giao dịch, email, tin nhắn, bản ghi âm, hình ảnh, hóa đơn, lệnh chuyển tiền, sao kê tài khoản ngân hàng chứng minh việc chuyển/nhận tiền.
Các tài liệu chứng minh lời hứa, quảng cáo, cam kết của đối tượng có dấu hiệu thực hiện hành vi lừa đảo.
Giấy tờ tùy thân của người tố giác (CMND/CCCD/hộ chiếu) và của người bị tố giác (nếu có).
Thông tin tài khoản, số điện thoại, địa chỉ liên lạc của người bị tố giác.
Giấy tờ liên quan khác: nếu có người làm chứng, cần kèm theo văn bản trình bày của người làm chứng hoặc thông tin liên hệ. Biên bản giao nhận, biên bản thỏa thuận trong quá trình hai bên phát sinh tranh chấp.

Nội dung cần có trong đơn tố giác tội phạm

Tiêu đề: “ĐƠN TỐ CÁO / ĐƠN TỐ GIÁC TỘI PHẠM” (ghi rõ: tố giác tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản).
Thông tin người tố giác (họ tên, ngày sinh, hộ khẩu, chỗ ở, số ĐT, CMND/CCCD).
Thông tin người bị tố giác (họ tên, địa chỉ, số ĐT, nếu biết tài khoản ngân hàng).
Nội dung tố giác: diễn biến sự việc, thời gian, địa điểm, thủ đoạn gian dối (mô tả chi tiết), số tiền/tài sản bị chiếm đoạt, cách thức chuyển tiền, bằng chứng kèm theo.
Yêu cầu: đề nghị cơ quan có thẩm quyền điều tra, khởi tố,…
Kèm chứng cứ, tài liệu, danh sách người làm chứng (nếu có).
Chữ ký người làm đơn, ngày tháng năm viết đơn.

Trình tự giải quyết tin tố giác tội phạm

Quy trình tiếp nhận và giải quyết tố giác tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản được quy định khá rõ trong Bộ luật tố tụng hình sự 2015 và các Văn bản pháp luật liên quan khác.

Tiếp nhận tố giác: Cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận đơn tố giác/tố cáo và tài liệu kèm theo; lập biên bản tiếp nhận theo quy định tại Điều 146 Bộ luật Tố tụng Hình sự.
Phân loại, kiểm tra, xác minh ban đầu: Sau khi tiếp nhận, cơ quan có thẩm quyền tiến hành kiểm tra, phân loại nguồn tin (xác định có dấu hiệu tội phạm hay chỉ tranh chấp dân sự). Cơ quan điều tra có thẩm quyền tiến hành xác minh ban đầu, thu thập chứng cứ, trưng cầu giám định, triệu tập, lấy lời khai,…
Ra một trong các Quyết định tố tụng: Nếu vụ việc đủ căn cứ sẽ ra quyết định khởi tố vụ án hình sự. Sau đó tiếp tục thực hiện các thủ tục tiếp theo để điều tra hành người có hành vi lừa đảo.

Thời gian cơ quan tố tụng giải quyết vụ việc

Thời hạn giải quyết nguồn tin, tố giác, tin báo về tội phạm được quy định trong Bộ luật Tố tụng Hình sự và các văn bản hướng dẫn, các mốc thời gian cụ thể như sau:

Thông báo tiếp nhận: Cơ quan điều tra phải thông báo bằng văn bản về việc tiếp nhận tố giác, tin báo cho Viện kiểm sát trong 3 ngày kể từ ngày tiếp nhận.
Thời hạn xác minh, điều tra ban đầu: Thời hạn giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố không quá 20 ngày kể từ ngày cơ quan có thẩm quyền nhận được tố giác, tin báo về tội phạm. Đối với tố giác, tin báo về tội phạm có nhiều tình tiết phức tạp hoặc phải kiểm tra, xác minh tại nhiều địa điểm thì có thể kéo dài thời hạn giải quyết nhưng không quá 02 tháng kể từ ngày nhận được tố giác, tin báo về tội phạm.
Khởi tố vụ án: Nếu có dấu hiệu tội phạm và đủ căn cứ, cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố vụ án.
Thời hạn điều tra, truy tố, xét xử: Nếu vụ án được khởi tố, các mốc thời hạn điều tra, truy tố, xét xử tuân theo quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự. Trường hợp vụ án hình sự phức tạp, khoảng thời gian này có thể lên tới 1-2 năm.

Luật sư bảo vệ quyền lợi trong vụ án lừa đảo

Với tư cách là Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị hại. Luật sư hỗ trợ khách hàng thực hiện những công việc sau:

Tư vấn cách làm đơn tố giác tội phạm đúng pháp luật, tránh việc bị trả lại đơn không đúng quy định.
Hướng dẫn thu thập chứng cứ chứng minh cho nội dung tố giác.
Làm việc với cơ quan điều tra từ giai đoạn làm đơn trình báo tố giác tội phạm -> khởi tố -> điều tra và xét xử tại Toà án
Yêu cầu thực hiện các biện pháp ngăn chặn tạm thời cần thiết để tránh thất thoát tài sản. Hỗ trợ khách hàng soạn đơn yêu cầu bồi thường dân sự trong vụ án hình sự.
Tham gia tranh tụng tại Toà án để bảo vệ quyền lợi cho khách hàng.

Liên hệ Luật sư hình sự Luật Hùng Bách

Tố cáo tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là quyền pháp lý quan trọng, giúp cá nhân, tổ chức kịp thời bảo vệ tài sản và ngăn chặn hành vi phạm tội tiếp diễn. Quy trình tố giác đã được pháp luật quy định rõ ràng về thẩm quyền, hồ sơ cần chuẩn bị, trình tự và thời hạn xử lý, giúp người dân chủ động hơn khi thực hiện. Việc chuẩn bị đơn tố cáo tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản cần đầy đủ thông tin, kèm chứng cứ hợp lệ sẽ giúp cơ quan điều tra nhanh chóng thụ lý và xác minh. Trong các vụ việc có tính chất phức tạp, sự hỗ trợ của luật sư là yếu tố cần thiết để đảm bảo quyền lợi của người tố giác được bảo vệ tối đa.

Trên đây là toàn bộ nội dung của bài viết Thủ tục tố giác tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản của Luật sư Hình sự – Luật Hùng Bách. Trường hợp bạn cần tư vấn, hỗ trợ tư vấn chuyên sâu hãy liên hệ ngay với chúng tôi tại các văn phòng, chi nhánh ở TP. Hà Nội, Hà Tĩnh, TP. Đà Nẵng, TP. Hồ Chí Minh theo các phương thức sau: