Tin tức

Bán hàng gian dối trên mạng xã hội có bị xử lý không?

Trong thời đại thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ, tình trạng bán hàng giả trên mạng và các hành vi bán hàng gian dối online ngày càng phổ biến. Chỉ với một tài khoản Facebook, TikTok, Zalo hoặc gian hàng trên sàn thương mại điện tử, người bán có thể dễ dàng đăng tải hình ảnh, video, quảng cáo sai sự thật để thu hút người mua. Vậy bán hàng giả qua mạng có vi phạm pháp luật không? Người bán sẽ bị xử lý hành chính hay truy cứu trách nhiệm hình sự? Liên hệ Luật Hùng Bách theo Hotline 0983.499.828 (zalo) nếu bạn đọc đang gặp phải vướng mắc liên quan đến nội dung này.

MỤC LỤC

Toggle

Bán hàng gian dối trên mạng là gì?

Bán hàng gian dối trên mạng là hành vi người bán sử dụng thủ đoạn gian dối hoặc cung cấp thông tin sai sự thật về sản phẩm trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, Zalo, Instagram… nhằm khiến người mua hiểu sai, tin tưởng và mua hàng từ những thông tin sai sự thật đó.

Hành vi này bao gồm: quảng cáo quá mức công dụng của sản phẩm; sử dụng hình ảnh ảo; bán hàng giả – hàng nhái; che giấu thông tin quan trọng cần công khai của sản phẩm; giao hàng không đúng mô tả; hoặc dùng tài khoản giả để lừa khách;… Đây là hành vi trái pháp luật, xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng và có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy mức độ.

Những hành vi nào được coi là bán hàng gian dối trên mạng xã hội?

Như đã nói ở trên, bán hàng gian dối trên mạng là hành vi người bán sử dụng thủ đoạn gian dối, quảng cáo sai sự thật hoặc cung cấp thông tin không đúng về sản phẩm nhằm khiến người mua hiểu sai, đặt hàng và thanh toán. Theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 và Nghị định 24/2025/NĐ-CP sửa đổi bổ sung Nghị định 98/2020/NĐ-CP.

Các hành vi sau được coi là bán hàng online gian dối:

Cung cấp thông tin sai lệch về sản phẩm: Quảng cáo hàng kém chất lượng thành hàng cao cấp; Công bố tác dụng không có thật của hàng hoá (đặc biệt các sản phẩm giảm cân, thuốc, mỹ phẩm); Giới thiệu hàng chính hãng nhưng thực tế là hàng giả, hàng nhái;…
Dùng hình ảnh “ảo” để minh hoạ cho sản phẩm: Lấy ảnh mạng, ảnh mẫu của shop khác để lừa người tiêu dùng; Dùng hình ảnh 3D, filter, chỉnh sửa quá mức nhằm che giấu chất lượng thật;…
Che giấu thông tin quan trọng: Không công bố nguồn gốc, thành phần, giấy phép; Không nói rõ tình trạng hàng như: hàng lỗi, hàng qua sử dụng, hàng cận date;…
Giao hàng không đúng mô tả (hành vi phổ biến nhất): khách hàng đặt hàng một đằng – người bán giao hàng một nẻo; Giao hàng “fake” nhưng nói là hàng “auth”; Giao thiếu số lượng, sai màu sắc, sai kích cỡ;…
Tự ý thu thêm phí hoặc tăng giá sau khi người mua đã chốt đơn: Thu thêm phí ship bất hợp lý; Thu “thuế tự phát”, phí đóng gói, phí bảo quản mà không thống nhất trước;…
Giả mạo tài khoản uy tín để lừa đảo: Giả mạo fanpage, shop lớn; Giả mạo người nổi tiếng để bán hàng; Mạo danh vận chuyển để chiếm đoạt tiền;…

Tất cả những hành vi trên đều được coi là bán hàng gian dối trên mạng xã hội và có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy mức độ.

Bán hàng gian dối trên mạng xã hội có vi phạm pháp luật không?

Hành vi bán hàng online gian dối vi phạm nhiều quy định khác nhau của pháp luật Việt Nam, cụ thể:

Vi phạm Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023: Người bán phải cung cấp đầy đủ – trung thực – chính xác về sản phẩm. Nếu cố tình lừa dối, sẽ bị xử lý theo pháp luật.
Vi phạm pháp luật về quảng cáo: Luật Quảng cáo sửa đổi bổ sung năm 2025 cấm các hành vi: Quảng cáo sai sự thật; Gây nhầm lẫn; Gian dối về chất lượng, công dụng sản phẩm;…
Vi phạm pháp luật thương mại: Hành vi cung cấp thông tin giả, lừa dối khách hàng là hành vi bị cấm trong hoạt động thương mại điện tử.
Có thể cấu thành tội phạm hình sự: Nếu người bán có hành vi gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản của khách hàng, thì có thể bị truy cứu về Tội sản xuất, buôn bán hàng giả (Điều 192); Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, phụ gia thực phẩm (Điều 193); Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh (Điều 194); Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là phân bón, thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi, giống cây trồng… (Điều 195)

Như vậy, bán hàng gian dối trên mạng xã hội không chỉ vi phạm đạo đức kinh doanh mà còn là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm và phải chịu các chế tài nặng nề theo quy định pháp luật.

Bán hàng gian dối trên mạng xã hội bị xử lý như thế nào?

Tuỳ từng hành vi bán hàng gian dối trên mạng xã hội, hậu quả gây ra mà có thể bị phạt hành chính và truy cứu trách nhiệm hình sự. Cụ thể:

Xử phạt hành chính theo Nghị định 25/2025/NĐ-CP sửa đổi bổ sung Nghị định 98/2020/NĐ-CP.

Theo quy định tại Nghị định 25/2025/NĐ-CP, hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả bị xử phạt nghiêm khắc, phân loại rõ theo tính chất vi phạm, giá trị hàng hóa giả và số lợi bất hợp pháp thu được, cụ thể như sau:

Xử phạt đối với hành vi buôn bán hàng giả về giá trị sử dụng, công dụng (Điều 9)

Mức phạt tiền dao động từ 1.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng, căn cứ vào: Giá trị hàng giả tương đương với hàng thật; Hoặc số lợi bất hợp pháp thu được.
Trường hợp nhập khẩu hàng giả hoặc hàng giả là: Thực phẩm, thuốc, mỹ phẩm, trang thiết bị y tế; Phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây trồng, vật nuôi; Hóa chất, mũ bảo hiểm, vật liệu xây dựng… Bị phạt gấp 02 lần mức phạt thông thường.
Hình thức xử phạt bổ sung: Tịch thu tang vật vi phạm; Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề từ 06 – 12 tháng (nếu tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần).
Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc tiêu hủy hàng giả; Buộc tái xuất hoặc đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam (đối với hàng nhập khẩu); Buộc nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp.

Xử phạt đối với hành vi sản xuất hàng giả về giá trị sử dụng, công dụng (Điều 10)

So với hành vi buôn bán, sản xuất hàng giả thì hành vi này bị xử phạt nghiêm khắc hơn, với:

Mức phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, tùy theo: Giá trị hàng giả; Hoặc số lợi bất hợp pháp.
Trường hợp hàng giả thuộc nhóm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, môi trường, an toàn xã hội thì: Áp dụng mức phạt gấp đôi.
Tịch thu hàng giả và phương tiện, máy móc sản xuất;
Tước quyền sử dụng giấy phép từ 12 – 24 tháng;
Đình chỉ hoạt động sản xuất vi phạm từ 12 – 24 tháng (nếu tái phạm).
Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc tiêu hủy hàng giả; Buộc nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp.

Xử phạt đối với hành vi buôn bán hàng giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa (Điều 11)

Mức phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, tùy theo: Giá trị hàng giả; Hoặc số lợi bất hợp pháp.
Trường hợp nhập khẩu hoặc hàng giả thuộc nhóm hàng hóa đặc biệt (thực phẩm; thuốc; mỹ phẩm; vật tư nông nghiệp;…): Mức phạt tăng gấp đôi.
Hình thức xử phạt bổ sung: Tịch thu tang vật; Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề từ 01 – 03 tháng (nếu tái phạm).
Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc loại bỏ yếu tố vi phạm trên nhãn, bao bì hoặc tiêu hủy hàng giả; Buộc tái xuất hàng giả nhập khẩu; Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp.

Như vậy, việc ban hành Nghị định 25/2025/NĐ-CP cho thấy xu hướng siết chặt quản lý, tăng nặng chế tài đối với hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, đặc biệt là các loại hàng hóa ảnh hưởng đến sức khỏe con người, môi trường và trật tự an toàn xã hội. Doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần chủ động tuân thủ pháp luật, kiểm soát nguồn hàng và nhãn mác nhằm tránh rủi ro pháp lý nghiêm trọng.

Truy cứu trách nhiệm hình sự

Nếu hành vi đủ nghiêm trọng, người bán có thể bị xử lý hình sự theo các tội danh tương ứng trong Bộ luật Hình sự 2015:

Bảng: Truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả

Tội danh	Căn cứ pháp lý	Hình phạt tiền	Hình phạt tù	Mức hình phạt cao nhất	Hình phạt bổ sung
Tội sản xuất, buôn bán hàng giả	Điều 192 BLHS 2015	100 triệu – 6 tỷ đồng	01 – 05 năm	15 năm tù	Phạt tiền 20–50 triệu; cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề 01–05 năm; tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản
Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm	Điều 193 BLHS 2015	20 triệu – 9 tỷ đồng	02 – 20 năm	Tù chung thân	Có thể cấm hành nghề, tịch thu tài sản
Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh	Điều 194 BLHS 2015	20 triệu – 20 tỷ đồng	02 – 20 năm hoặc tù chung thân	Tử hình	Cá nhân: cấm hành nghề 01–05 năm, tịch thu tài sản; Pháp nhân: đình chỉ hoạt động vĩnh viễn, cấm kinh doanh, cấm huy động vốn
Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là phân bón, thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi, giống cây trồng, vật nuôi	Điều 195 BLHS 2015	100 triệu – 15 tỷ đồng	01 – 20 năm	20 năm tù	Cá nhân: cấm hành nghề, tịch thu tài sản; Pháp nhân: đình chỉ hoạt động vĩnh viễn, cấm kinh doanh hoặc huy động vốn

Cần làm gì khi phát hiện người bán hàng gian dối trên mạng?

Khi gặp tình huống bị lừa dối trong mua hàng online, bạn nên thực hiện các bước sau để bảo vệ quyền lợi của mình:

Lưu trữ toàn bộ bằng chứng: Tin nhắn, cuộc gọi, giao dịch chuyển khoản; Ảnh chụp sản phẩm nhận được; Video mở hàng; Ảnh tài khoản người bán; Biên lai giao hàng;…Đây là căn cứ quan trọng chứng minh có việc mua hàng gian dối trên mạng để xử lý người bán gian dối.
Liên hệ trực tiếp yêu cầu hoàn tiền: Trước hết người mua hàng nên thử liên hệ để đòi tiền mua phải hàng gian dối trên mạng. Nhiều trường hợp người bán sẵn sàng hoàn tiền để tránh bị tố cáo.
Khiếu nại lên sàn thương mại điện tử (nếu mua qua Shopee, Lazada, TikTok…) Các sàn có cơ chế bảo vệ người tiêu dùng rất rõ ràng.
Tố cáo đến cơ quan có thẩm quyền: Công an phường/xã; Đội Quản lý thị trường; Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng;…
Yêu cầu luật sư hỗ trợ: Nếu thiệt hại lớn hoặc người bán có dấu hiệu phạm tội, người bị thiệt hại nên nhờ tới sự hỗ trợ của Luật sư để bảo vệ quyền lợi một cách hiệu quả.

Liên hệ luật sư tư vấn – LHB Law Firm

Với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực thương mại điện tử – bảo vệ người tiêu dùng -xử lý tội phạm công nghệ cao, công ty Luật Hùng Bách cung cấp dịch vụ pháp lý:

Tư vấn pháp lý về hành vi bán hàng gian dối trên mạng mà khách hàng không may gặp phải;
Soạn thảo đơn khiếu nại, tố cáo người bán, các văn bản pháp lý khác;
Thay mặt hoặc cùng với khách hàng làm việc với cơ quan Công an, Quản lý thị trường,…
Hỗ trợ đòi lại tiền, bồi thường thiệt hại;
Tham gia bảo vệ quyền lợi cho khách hàng trong vụ án hình sự liên quan đến hàng vi bán hàng gian dối trên mạng xã hội.

Liên hệ tới Luật sư của chúng tôi tại Văn phòng, chi nhánh ở: Hà Nội; TP. Hồ Chí Minh; Đà Nẵng, Khánh Hòa; Hà Tĩnh; Nhật Bản;… theo các phương thức sau: