Trộm cắp tài sản là một trong những hành vi vi phạm pháp luật phổ biến, tuy nhiên không phải ai cũng hiểu rõ hậu quả pháp lý của hành vi này trong từng trường hợp cụ thể. Nhiều người thắc mắc rằng nếu đã trộm cắp nhưng sau đó tự nguyện trả lại tài sản thì có phải đi tù hay không. Trên thực tế, việc hoàn trả tài sản có thể được xem là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, nhưng không đồng nghĩa với việc người vi phạm sẽ được miễn trách nhiệm hoàn toàn. Liên hệ ngay tới Luật Hùng Bách theo Hotline 0983.499.828 (zalo) để được tư vấn trực tiếp.
Trộm cắp tài sản nhưng đã trả lại có bị đi tù không?
Tội trộm cắp tài sản là hành vi lén lút chiếm đoạt tài sản thuộc quyền sở hữu của người khác mà không được phép. Tính “lén lút” là dấu hiệu cơ bản nhất để phân biệt trộm cắp với các tội chiếm đoạt khác như cướp, cướp giật hay lừa đảo.
Hành vi trộm cắp tài sản rồi trả lại vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự (đi tù), vì hành vi trộm cắp đã hoàn thành, việc trả lại tài sản không làm xóa bỏ tội danh đã thực hiện mà chỉ có thể xem xét là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự khi cơ quan tố tụng xem xét, cân nhắc đưa ra mức xử phạt cuối cùng. Hành vi trộm cắp tài sản nhưng đã trả lại có bị đi tù hay không tùy thuộc vào giá trị tài sản trộm cắp và hành vi vi phạm để xem xét xử phạt hành chính hay truy cứu trách nhiệm hình sự.
Xử phạt hành chính
Theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP, hành vi trộm cắp tài sản dưới 02 triệu đồng và không thuộc các trường hợp đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì bị phạt tiền từ 02 đến 03 triệu đồng. Ngoài ra, người có hành vi vi phạm sẽ buộc phải trả lại tài sản do chiếm giữ trái phép hoặc buộc nộp lại số tiền bằng trị giá tài sản có được do chiếm giữ trái phép đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái quy định của pháp luật cho chủ sở hữu hợp pháp.
Truy cứu trách nhiệm hình sự
Người có hành vi trộm cắp tài sản có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với các khung hình phạt như sau:
- Khung 1: phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Áp dụng khi tài sản bị trộm cắp có giá trị từ 02 đến dưới 50 triệu đồng hoặc dưới 02 triệu nhưng thuộc các trường hợp đặc biệt (tái phạm, tài sản có giá trị tinh thần, phương tiện kiếm sống…).
- Khung 2: phạt tù từ 02 đến 07 năm. Áp dụng khi có một trong các tình tiết tăng nặng như có tổ chức, có tính chuyên nghiệp hay dùng thủ đoạn xảo quyệt; chiếm đoạt tài sản từ 50 đến dưới 200 triệu đồng; phạm tội tái phạm nguy hiểm và gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự…
- Khung 3: phạt tù từ 07 đến 15 năm khi tài sản chiếm đoạt từ 200 đến dưới 500 triệu đồng hoặc có thêm yếu tố nguy hiểm khác.
- Khung 4: phạt tù từ 12 đến 20 năm tù áp dụng khi tài sản chiếm đoạt từ 500 triệu trở lên. Ngoài hình phạt tù, người phạm tội có thể bị phạt bổ sung là phạt tiền từ 05 đến 50 triệu đồng; bị cấm cư trú hoặc bị quản chế.
Thực hiện khắc phục hậu quả như thế nào?
Khắc phục hậu quả là một trong những yếu tố quan trọng nhất được xem xét trong xuyên suốt quá trình giải quyết vụ án hình sự, đặc biệt là những vụ án liên quan đến mục đích chiếm đoạt tài sản. Đây không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là căn cứ để thể hiện thái độ, ý thức của người phạm tội trong việc giảm thiểu thiệt hại và khôi phục lại quyền lợi cho người bị hại.
Khắc phục hậu quả là hành vi của người phạm tội nhằm:
- Giảm bớt thiệt hại đã gây ra cho người bị hại;
- Bồi thường thiệt hại về tài sản hoặc tinh thần;
- Khôi phục lại tình trạng tài sản ban đầu trong khả năng cho phép;
- Hỗ trợ người bị hại vượt qua tổn thất do hành vi phạm tội gây ra.
- Trong tội trộm cắp, khắc phục hậu quả phổ biến nhất là: Trả lại tài sản trộm cắp nếu tài sản còn nguyên vẹn; bồi thường thiệt hại nếu tài sản bị hư hỏng, mất mát, hao hụt; hỗ trợ thêm chi phí khác (ví dụ: thu nhập bị mất, thiệt hại cơ hội kinh doanh) nếu có.
Hành vi khắc phục hậu quả phải dựa trên sự tự nguyện, chủ động, trung thực.
Trả lại tài sản trộm cắp có phải là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự không?
Theo điểm b khoản 1 Điều 51 BLHS 2015 “Người phạm tội tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả” được coi là tình tiết giảm nhẹ. Như vậy, khi người phạm tội trả lại tài sản trộm cắp, điều này được xem là tình tiết giảm nhẹ nếu hành vi được thực hiện tự nguyện và thực hiện càng sớm thì càng có lợi cho người phạm tội. Các trường hợp tự nguyện sửa chữa, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả trong vụ án trộm cắp tài sản thường gặp như:
- Tự nguyện trả lại tài sản đã trộm cắp được cho người bị hại trước khi hành vi trộm cắp bị phát hiện.
- Chủ động mang tài sản đến nộp cho công an sau khi bị phát hiện.
- Người phạm tội đến xin lỗi, đàm phán, bồi thường và được người bị hại chấp nhận, có đơn xin giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho người phạm tội;…
Yếu tố tự nguyện thể hiện tính chủ động của người phạm tội. Nếu người phạm tội sửa chữa, bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả nhưng không phải tự nguyện thì không được xem là tình tiết giảm nhẹ.
Trả lại tài sản đã trộm cắp có được hưởng án treo không?
Như đã phân tích, trả lại tài sản đã trộm cắp được coi là một tình tiết giảm nhẹ. Tuy nhiên, không chỉ dừng lại ở việc giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, nhiều người phạm tội băn khoăn không biết đã trả lại tài sản trộm cắp có được hưởng án treo hay không? Để trả lời câu hỏi này, cần xác định và hiểu “Thế nào là án treo?”
Theo Điều 65 Bộ luật Hình sự 2015 và Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao:
Án treo là biện pháp miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện. Người bị kết án không phải vào trại giam, thay vào đó được quản lý, giám sát tại nơi cư trú hoặc nơi làm việc trong thời gian thử thách.
Án treo được áp dụng nhằm mục đích khuyến khích người phạm tội tự cải tạo, hạn chế giam giữ không cần thiết và tạo điều kiện cho họ sửa chữa lỗi lầm, nhanh chóng hoà nhập lại với cuộc sống bình thường trong cộng đồng, tiếp tục cống hiến cho xã hội.
Việc người phạm tội trộm cắp tài sản nhưng đã trả lại được hưởng án treo là điều hoàn toàn có thể, nhưng không phải mặc nhiên, mà phải đáp ứng các điều kiện do pháp luật quy định.
Điều kiện để hưởng án treo
Người phạm tội trộm cắp tài sản muốn được hưởng án treo thì cần phải đáp ứng đủ những điều kiện theo Luật định như sau:
- Mức hình phạt tù không quá 03 năm;
- Có nhân thân tốt: có nơi cư trú rõ ràng, chưa từng bị kết án hình sự, trước khi phạm tội luôn chấp hành tốt pháp luật…;
- Có ít nhất 02 tình tiết giảm nhẹ (Điều 51 BLHS 2015);
- Xét thấy không cần thiết phải cách ly người phạm tội ra khỏi xã hội. Tòa án sẽ cân nhắc các yếu tố như mức độ nguy hiểm của hành vi; giá trị tài sản bị chiếm đoạt; tác động đến xã hội, dư luận; nhân thân, nghề nghiệp, hoàn cảnh gia đình; sự ăn năn hối cải và sự ủng hộ của chính quyền địa phương để quyết định người phạm tội có được hưởng án treo hay không.
Để được tư vấn rõ hơn về việc hưởng án treo khi phạm tội trộm cắp tài sản, bạn đọc có thể liên hệ ngay tới Luật Hùng Bách theo Hotline 0983.499.828 (zalo) để được tư vấn trực tiếp.
Luật sư hỗ trợ xin giảm nhẹ trách nhiệm hình sự
Trong các vụ án hình sự, đặc biệt là Tội trộm cắp tài sản, vai trò của luật sư là rất quan trọng để giúp người phạm tội được hưởng khoan hồng, giảm nhẹ hình phạt hoặc xin hưởng án treo. Với kinh nghiệm đã tham gia bào chữa, bảo vệ cho khách hàng trong các vụ án Trộm cắp tài sản. Luật sư chuyên về hình sự Luật Hùng Bách tự tin có thể hỗ trợ hiệu quả khách hàng những công việc như:
- Tư vấn quy định pháp luật, xác định khung hình phạt có thể áp dụng ban đầu.
- Hướng dẫn người phạm tội và gia đình khắc phục hậu quả, bồi thường đúng luật.
- Phân tích các tình tiết giảm nhẹ có lợi cho người phạm tội.
- Hỗ trợ thỏa thuận, đàm phán với người bị hại, thuyết phục làm đơn xin giảm nhẹ trách nhiệm hình sự cho người phạm tội.
- Chuẩn bị hồ sơ, tài liệu chứng minh nhân thân tốt.
- Bào chữa tại tòa, đề nghị áp dụng án treo nếu đủ điều kiện.
Liên hệ tới Luật sư của chúng tôi tại Văn phòng, chi nhánh ở: Hà Nội; TP. Hồ Chí Minh; Đà Nẵng, Khánh Hòa; Hà Tĩnh; Nhật Bản;… theo các phương thức sau:
- Email: Luathungbach@gmail.com
- Điện thoại: 0983.499.828 (zalo)
- Fanpage: https://www.facebook.com/LuatHungBach
- Website: https://luathungbach.vn
Trân trọng!
