Trong bối cảnh quản lý thuế ngày càng siết chặt, tình trạng mua bán hóa đơn trái phép, kê khai khống hóa đơn đỏ để giảm thuế, hoàn thuế bất hợp pháp vẫn diễn ra khá phổ biến và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngân sách Nhà nước. Đây không chỉ là hành vi vi phạm quy định về hóa đơn mà còn là nguyên nhân dẫn đến hàng loạt sai phạm lớn trong kế toán, tài chính và quản trị doanh nghiệp. Bởi vậy, việc hiểu rõ trách nhiệm pháp lý đối với hành vi này sẽ giúp người dân nâng cao tính tự giác, tuân thủ quy định pháp luật. Liên hệ ngay tới Luật Hùng Bách theo Hotline 0983.499.828 (zalo) để được tư vấn trực tiếp.
Mua bán hóa đơn trái phép là gì?
Theo quy định tại Thông tư liên tịch 10/2013/TTLT-BTP-BCA-TANDTC-VKSNDTC-BTC, hành vi mua bán trái phép hoá đơn gồm các hành vi sau:
- Mua, bán hóa đơn chưa ghi nội dung hoặc ghi nội dung không đầy đủ, không chính xác theo quy định;
- Mua, bán hóa đơn đã ghi nội dung, nhưng không có hàng hóa, dịch vụ kèm theo;
- Mua, bán hóa đơn giả, hóa đơn chưa có giá trị sử dụng, hóa đơn đã hết giá trị sử dụng, hóa đơn của cơ sở kinh doanh, dịch vụ khác để hợp thức hóa hàng hóa, dịch vụ mua vào hoặc cấp cho khách hàng khi bán hàng hóa dịch vụ;
- Mua, bán, sử dụng hóa đơn có sự chênh lệch về giá trị hàng hóa, dịch vụ giữa các liên của hóa đơn.
Như vậy, hành vi mua bán trái phép hoá đơn có thể được thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau. Dù là hành vi diễn ra dưới hình thức nào thì đều là hành vi vi phạm pháp luật. Các đối tượng mua bán trái phép hoá đơn chủ yếu là nhằm thu lợi bất chính, một số ít có thể thực hiện nhằm giúp đỡ người quen, hoặc nhằm hợp pháp hoá dòng tiền bất hợp pháp.
Mua bán hóa đơn trái phép đi tù bao nhiêu năm?
Căn cứ Điều 203 Bộ luật Hình sự 2015 quy định tội “in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước”, đối tượng có hành vi mua bán trái phép hoá đơn có thể chịu trách nhiệm hình sự với các khung hình phạt tương ứng theo hành vi, mức độ phạm tội và hậu quả mà hành vi gây ra. Mức phạt tù đối với hành vi mua bán trái phép hoá đơn cụ thể như sau:
- Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm nếu: mua bán trái phép hóa đơn ở dạng phôi từ 50 số đến dưới 100 số hoặc hóa đơn, chứng từ đã ghi nội dung từ 10 số đến dưới 30 số hoặc thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng.
- Phạt tù từ 01 năm đến 05 năm nếu: mua bán hoá đơn trái phép có tổ chức; Có tính chất chuyên nghiệp; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn; Hóa đơn, chứng từ ở dạng phôi từ 100 số trở lên hoặc hóa đơn, chứng từ đã ghi nội dung từ 30 số trở lên; Thu lợi bất chính 100.000.000 đồng trở lên; Gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước 100.000.000 đồng trở lên; Tái phạm nguy hiểm.
Đối với pháp nhân thương mại
Pháp nhân thương mại phạm có hành vi mua bán hoá đơn trái phép có thể bị phạt tiền, giao động từ 50 triệu đến 1 tỷ đồng. Ngoài ra còn bị xem xét cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định từ 01 năm đến 03 năm hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.
Toà án có thẩm quyền sẽ xác định trách nhiệm hình sự tuỳ thuộc vào kết quả điều tra, xác minh tội phạm của các cơ quan tố tụng khác. Liên hệ Luật sư Luật Hùng Bách theo Hotline 0983.499.828 (zalo) để được tư vấn chi tiết hơn.
Mua bán hóa đơn trái phép bị phạt hành chính thế nào?
Nếu hành vi liên quan đến mua bán hóa đơn trái phép chưa đến mức bị xem xét truy cứu hình sự thì đối tượng có hành vi này có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định Nghị định số 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế – hóa đơn. Tuỳ từng hành vi vi phạm mà đối tượng mua bán hoá đơn có thể bị xem xét xử phạt hành chính ở các mức khác nhau. Cụ thể:
- Hành vi cho, bán hoá đơn: Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi cho, bán hóa đơn. Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi mua bán trái phép hoá đơn.
- Hành vi sử dụng hoá đơn không hợp pháp: Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn.
Để xác định hành vi mua bán hoá đơn có thể bị xử phạt hành chính ở mức nào hãy Liên hệ Luật sư Luật Hùng Bách theo Hotline 0983.499.828 (zalo) để được tư vấn chi tiết hơn.
Kế toán phải chịu trách nhiệm gì khi doanh nghiệp sử dụng hóa đơn bất hợp pháp?
Khi doanh nghiệp sử dụng hoá đơn từ hoạt động mua bán hoá đơn bất hợp pháp, cá nhân phụ trách giải quyết vấn đề kế toán phải chịu trách nhiệm trong nhiều khía cạnh như hành chính, kỷ luật lao động, dân sự và cả hình sự nếu có dấu hiệu phạm tội.
Trách nhiệm hành chính
Kế toán là người trực tiếp phụ trách việc quản lý, lập, lưu trữ, kê khai hồ sơ thuế. Nếu kế toán phát hiện doanh nghiệp đang sử dụng hóa đơn bất hợp pháp mà vẫn tiếp tục thực hiện thì có thể bị xem xét xử phạt hành chính. Ngoài ra, kế toán có thể bị cấm hành nghề trong một số trường hợp vi phạm nghiêm trọng. Tuy nhiên do kế toán là người lao động thuộc doanh nghiệp nên vấn đề phạt hành chính thường đặt ra cho chính doanh nghiệp mà kế toán đang làm việc.
Trách nhiệm kỷ luật nội bộ
Doanh nghiệp có quyền xử lý kỷ luật nhân viên kế toán (cảnh cáo, sa thải,…) theo nội quy lao động nếu hành vi để xảy ra sai sót trong việc sử dụng hoá đơn là lỗi của kế toán. Nếu hành vi gây thiệt hại cho công ty như bị truy thu, phạt, bị khách hàng kiện,… kế toán có thể bị yêu cầu bồi thường theo hợp đồng lao động hoặc quy chế công ty. Trong hầu hết trường hợp, các doanh nghiệp rất nhạy cảm với vấn đề thuế, hậu quả từ việc không làm tròn trách nhiệm của kế toán sẽ khiến cho hồ sơ doanh nghiệp không được “sạch”, gây mất uy tín cho doanh nghiệp trên thường trường.
Trách nhiệm hình sự khi có dấu hiệu
Nếu kế toán chủ động làm giả hóa đơn đỏ nhằm trục lợi hoặc cùng với lãnh đạo Công ty thực hiện việc mua bán hoá đơn trái phép với mục đích chiếm đoạt tiền hoàn thuế, giảm thuế lớn, hoặc phối hợp với cá nhân, tổ chức khác in/bán hóa đơn trái phép, kế toán có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 203 Bộ luật Hình sự về in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn hoặc tội trốn thuế, tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản,… tùy tính chất và hậu quả.
Có thể thấy, vai trò của kế toán trong doanh nghiệp là cực kỳ quan trọng. Vì vai trò đó mà trách nhiệm pháp lý của kế toán cũng rất nặng nề. Nếu không nắm vững chuyên môn, sáng suốt và giữ vững lập trường trong quá trình làm việc thì người phụ trách kế toán của doanh nghiệp có nguy cơ phải chịu trách nhiệm pháp lý rất lớn.
Thuê luật sư bào chữa tội mua bán hóa đơn trái phép
Nếu bạn vì lý do nào đó mà có hành vi mua bán hóa đơn trái phép và bị điều tra hay khởi tố tội danh này, việc thuê luật sư hình sự bào chữa là rất cần thiết. Một số lợi ích lớn mà bạn có được khi thuê Luật sư có thể kể đến như:
- Đánh giá chính xác hành vi phạm tội: Luật sư giúp xác định hành vi liên quan đến mua bán hóa đơn trái phép có đủ yếu tố cấu thành tội phạm hay chỉ dừng lại ở mức xử phạt hành chính. Phân tích chứng cứ, tài liệu khách hàng cung cấp liên quan đến hành vi phạm tội.
- Bảo vệ quyền lợi cho khách hàng và đề nghị giảm nhẹ hình phạt nếu có căn cứ: Luật sư sẽ xây dựng chiến lược bào chữa, thu thập chứng cứ, tư vấn phương án để giảm nhẹ trách nhiệm pháp lý cho khách hàng.
- Luật sư phối hợp chuyên gia thuế, kiểm toán để phân tích tính pháp lý của hóa đơn, chứng minh tính minh bạch hoặc sai sót kỹ thuật không có dấu hiệu tội phạm của hoá đơn, chứng từ.
- Cùng khách hàng làm việc với cơ quan điều tra/kiểm toán/thanh tra: chỉ ra những sai sót trong việc áp dụng pháp luật của cơ quan nhà nước hoặc căn cứ để giảm nhẹ trách nhiệm hành chính, hình sự.
- Góp phần bảo vệ uy tín cho doanh nghiệp trên thương trường: Song song với nhiệm vụ bào chữa hình sự, Luật sư còn tư vấn cách khắc phục hậu quả để doanh nghiệp phục hồi hoạt động, trả nợ thuế, sửa đổi, hoàn thiện quy trình nội bộ để tránh phạm phải sai lầm tương tự sau này.
Liên hệ Luật sư hình sự Luật Hùng Bách
Từ những phân tích trên có thể thấy rằng mua bán hóa đơn trái phép hay các hành vi tương tự không chỉ bị xử lý hành chính mà còn có thể dẫn tới trách nhiệm hình sự với mức phạt tù khá nặng. Doanh nghiệp, kế toán và cá nhân liên quan cần tuyệt đối tuân thủ quy định, tránh làm giả hóa đơn đỏ nhằm trục lợi, kiểm soát chặt chẽ hoạt động xuất – nhận – sử dụng hóa đơn để tránh rơi vào vòng pháp lý không đáng có.
Khi xảy ra tranh chấp, bị thanh tra hoặc có nguy cơ bị khởi tố, việc chủ động tìm đến luật sư để được hỗ trợ, đánh giá chứng cứ và hướng dẫn cách làm việc với cơ quan chức năng sẽ giúp giảm thiểu đáng kể hậu quả pháp lý. Tuân thủ đúng pháp luật chính là cách bảo vệ mình, bảo vệ doanh nghiệp và góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh.
Liên hệ Luật sư hình sự
Liên hệ tới Luật sư của chúng tôi tại Văn phòng, chi nhánh ở: Hà Nội; TP. Hồ Chí Minh; Đà Nẵng, Khánh Hòa; Hà Tĩnh; Nhật Bản;… theo các phương thức sau:
- Email: Luathungbach@gmail.com
- Điện thoại: 0983.499.828 (zalo)
- Fanpage: https://www.facebook.com/LuatHungBach
- Website: https://luathungbach.vn
Trân trọng!

